Turkish News Agency - TNA - THA

Turkish News - Türk Haber Ajansı - Haberler

Saturday, 04.05.2025, 01:19 PM (GMT)

News - Haberler

Bill Gates: Bitcoin bana göre değil

Microsoft'un kurucusu Bill Gates, Clubhouse üzerinden yapılan bir sohbette bugüne kadar Bitcoin'e yatırım yapmadığını, kripto para biriminin kendisine göre olmadığını söyledi.Habere Gitmek için Tıklayın

Japonya'da Covid-19 tedbirleri kapsamında uygulanan OHAL 5 eyalette kaldırılıyor

Japonya'da Covid-19 tedbirleri kapsamında uygulanan OHAL 5 eyalette kaldırılıyor Japonya’da yeni tip koronavirüs (Covid-19) tedbirleri kapsamında başkent Tokyo dahil 10 eyalette uygulanan olağanüstü hal (OHAL), 5 eyalette sonlandırılacak. Kyodo ajansının hükümet kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, Covid-19 vaka sayılarında düşüş olan Aiçi, Gifu, Osaka, Kyoto ve Hyogo eyaletlerinde OHAL uygulaması kaldırılacak.Başkent Tokyo ile çevresindeki Kanagawa, Saitama ve Çiba eyaletlerinde OHAL planlandığı üzere 7 Mart’a kadar sürecek.Kararı Başbakan Suga Yoşihide, hükümete bağlı Covid-19 Danışman Heyetinin tavsiyesi sonrası, kamuoyuna duyuracak.OHAL, 7 Ocak’ta önce Tokyo ve çevre eyaletlerde, sonraki hafta da ülke genelinde 11 eyalette ilan edilmiş ve 7 Şubat’a kadar uygulanması planlanmıştı. Uygulama ay başında Tokyo ile çevresindeki Kanagawa, Saitama, Çiba ve ülkenin farklı bölgelerindeki Aiçi, Gifu, Osaka, Kyoto, Hyogo, Fukuoka dahil 10 eyalette 7 Mart’a kadar sürecek şekilde uzatılmıştı.JAPONYA'DA 472 KİŞİ YOĞUN BAKIM SERVİSLERİNDECovid-19 vaka sayısının 430 bin 165’e, ölü sayısının 7 bin 759’a yükseldiği Japonya'da 472 kişi yoğun bakım servislerinde Covid-19 tedavisi görüyor. AA

ABD Suriye'dekiİran destekli gruplara saldırıdüzenledi

ABD Suriye'deki İran destekli gruplara saldırı düzenledi ABD ordusu, Suriye'de Irak saldırılarıyla ilişkili olduğu gerekçesi ile İran destekli gruplara ait bir hedefe saldırı düzenledi.  ABD'li bir savunma yetkilisi, Bağdat ve Erbil'deki roketli saldırılarla ilişkili olduğu düşünülen ve İran'ın desteklediği Suriye'deki bir gruba ait hedefe saldırı düzenlediklerini teyit etti.Yetkili, saldırıya ilişkin detay vermezken, Amerikan medyasında yer alan haberlerde ABD Başkanı Joe Biden'ın saldırıya onay verdiği ve bunun tek bir hava saldırısı olduğu iddia edildi. AA

500 kişilik kontenjana 27 bin başvuru

500 kişilik kontenjana 27 bin başvuru Pandemi dönemine hızlı ve kolaylaştırıcı çözümler üreten kültür sanat kurumları, etkinliklerine internet ortamında çevrimiçi başladığından beri, evin içinde bir zenginlik, bir zenginlik. Sokak kedilerinin hepsi ev kedisi oldu, kucaklarında bilgisayar; konserler, filmler, ne istersen var, çoğu da ücretsiz! Açıkçası bunları kim seyrediyor, hangi birine yetişiyor diye merak da etmiyor değildim ki iflah olmaz sinefillerden, yarım asırlık SİYAD üyesi, günde üç film seyretmeden uyumayan Viktor Apalaçi’den bir çığlık yükseldi: “İstanbul Modern’den film izlemek imkânsız!” O da benim gibi bu teknolojiyi kolay çözemiyor mu derken -ki zehir gibidir- açıklaması devam ediyor: “Saati kurdum, 11.53’te ekran başına geçtim. 12’de kayıt açıldı, yaptırdım. Robot değilim onayını yaparken kayıt doldu yazısı çıktı!” Bu her seferinde oluyormuş! Çünkü 500 kişilik kontenjan var. Vay canına! 500 kişi saati kurup bekliyor ve kayıt açılır açılmaz kontenjan tükeniyor mu? İstanbul Modern’in yöneticilerine sorduğumda, sinema sevgisine gözlerim yaşardı. Sadece 500 kişi kapasiteli (prodüksiyon şirketleri ancak bu kadarına izin veriyormuş) “Druk” filmi için kayıt açıldığı an tam tamına 27 bin kişi kayıt için siteyi ziyaret etmiş. Diğer filmler için de “Druk” kadar olmasa da kontenjanın çok üstünde talep oluyormuş. Bu da haliyle bir izdihama ve Viktor Bey’in filmi izleyememesine neden oluyormuş!ÜYELERE KIYAKAma Viktor Apalaçi diyor ki “Hayır, üyelerine kod veriyorlar! Arkadaşlarıma geliyor.” Sokak kedisi bunun hesabını sorar! Yanıt, evet. “Elbette İstanbul Modern, kendisini her zaman destekleyen ve içinde öğrenci, emekli, öğretmen de olan üyelerine bu destekleri karşılığında bazı haklar tanıyor. Oscar’ın Yabancıları programında da yüzde 10’a yakın bir kayıt oluyor.” Viktor Apalaçi ve “Sinema Ortak Aşkımız” grubu ve diğer sinefiller için bu kontenjana sadece sinefil oldukları için katılmalarının mümkün olmadığı ortaya çıkmış bulunuyor. Buyrun, sizi İstanbul Modern üyesi yapalım? Ben bir sokak kedisi olduğum için bu işlerin peşine düşmeyecek kadar tembelim. İKSV’nin seçkilerini de ilk başlarda heyecanla bekleyip ilk satın alanlardandım, sonra baktım seçtikleri beni aşıyor, hele İnsan Hakları’nda neredeyse depresyona giriyordum, boş verdim! Zaten hayat beter! Mecbur olmasam, pek çok kişi gibi haberleri bile seyretmeyeceğim. Kitap okuyun kardeşim? Kitaplar da vahim! Müzik dinleyin. İş Sanat da çok güzel. Çevrimiçi yok yok. Merak ettim, şu işi bir araştıralım, bu izdiham nerede, ne kadar? Sokak Kedisi

YeniÖrümcek Adam filminin ismi duyuruldu: 'Eve DönüşYok'

Yeni Örümcek Adam filminin ismi duyuruldu: 'Eve Dönüş Yok' Marvel Sinematik Evreni'nin yeni Örümcek Adam filminin ismi "Spider-Man: No Way Home" (Örümcek-Adam: Eve Dönüş Yok) olarak açıklandı. Filmin başrol oyuncusu Tom Holland’ın sosyal medya hesabından duyurduğu film, sosyal medyada büyük ilgi topladı. /Archive/2021/2/25/185531415-yeni-orumcek-adam-filminin-ismi-duyuruldu.jpgMarvel Stüdyo, Sony ve Disney şirketlerine ait çizgi roman serisinin filmi Örümcek Adam'ın, 2021 Aralık ayında çıkarılması planlanan son filminin ismi duyuruldu.Yeni yapımın tanıtımını filmin başrol oyuncusu Tom Holland, sosyal medya hesabı üzerinden bir video aracılığıyla gerçekleştirdi.Independent Türkçe'nin aktardığına göre, Tom Holland'ın Marvel evrenindeki 6. filmi olacak Örümcek-Adam 3'ün ismi "Spider-Man: No Way Home" olarak açıklandı.This, we can confirm. #SpiderManNoWayHome only in movie theaters this Christmas. pic.twitter.com/kCeI8Vgkdm— Spider-Man: No Way Home (@SpiderManMovie) February 24, 2021Daha önce Jacob Batalon "Spider-Man: Home Wrecker" (Örümcek-Adam: Yuva Yıkan) isminin geçtiği bir afiş paylaşmıştı. Zendaya ise "Spider-Man: Homeslice" (Örümcek-Adam: Mahalle Arkadaşı) isminin yer aldığı bir afişi paylaşmıştı. cumhuriyet.com.tr

Yaşar Kemal anılıyor...

Yaşar Kemal anılıyor... Hafta sonu söyleşi ve panellerle edebiyatın usta ismi konuşulacak. Türk edebiyatının usta kalemi Yaşar Kemal ölümünün altıncı yıldönümünde 27-28 Şubat günlerinde farklı sesler, farklı temalarla anılacak. Yazarlar, sanatçılar ve bilim insanları düzenlenen söyleşi ve panellerde Yaşar Kemal’in edebiyatını toplum belleği, toplum vicdanı, öncü bir doğa kavrayışı, katmanlı insan ve toplum gerçeği gibi pek çok yönüyle kendi pencerelerinden değerlendirecekler.Bu etkinliklerin yanı sıra edebiyatı gençlerin yaşamlarına katmak, gençlerde okuma kültürünün yerleşmesine destek vermek amacıyla Tarsus Belediyesi ile 3 Şubat-1 Mart tarihleri arasında “Yaşar Kemal Okuma Günleri” düzenlendi. Etkinlikler Yaşar Kemal Vakfı, Büyükçekmece Belediyesi, Maltepe Belediyesi, Sarıyer Belediyesi, Tarsus Belediyesi ve Türk Tabipleri Birliği ortaklığında düzenlendi. Her kuruluşun etkinliği kendi sosyal medya kanallarından, etkinliklerin tümü Yaşar Kemal Vakfı YouTube kanalından izlenebilecek.DOLU DOLU PROGRAMEtkinlik programı şöyle:- “Yaşar Kemal’in İstanbul’u”: 27 Şubat / Büyükçekmece Belediyesi ve vakıf işbirliğiyle düzenlenen ilk etkinlikte Sacide Bolcan’ın moderatörlüğünde Feridun Andaç, “Anlatı Anakara’sından İzler/Yansılarda Deniz Küstü, Al Gözüm Seyreyle Salih, Kuşlar da Gitti” romanlarına yansıyan İstanbul’u Yaşar Kemal’in bakışı ile anlatacak.- “Benim Romanlarımı Okuyanlar...”: 27 Şubat / Sarıyer Belediyesi ve vakıf işbirliğiyle aynı gün düzenlenen ikinci etkinlikte Zülfü Livaneli, İdil Biret, Selim İleri ve Türkan Şoray kendi sanat yolculukları ve anıları eşliğinde “kendi Yaşar Kemal”lerini paylaşacaklar.- “Yaşar Kemal Anlatı Coğrafyasında Doğa/İnsan/Çevre”: 28 Şubat / Türk Tabipleri Birliği ve vakıf işbirliğiyle düzenlenen günün ilk etkinliğinde Feridun Andaç’ın moderatörlüğünde; Vecdi Çıracıoğlu, Ali Dönmez, Cihan Erdönmez ve Ayşegül Tözören, Yaşar Kemal’in edebiyatındaki doğa teması ve yazarın öncü doğa kavrayışı üzerine konuşacaklar.-“Binbir Çiçekli Bahçe: Yaşar Kemal’i Anıyoruz”: 28 Şubat / Maltepe Belediyesi ve vakıf işbirliğiyle düzenlenen günün ikinci anma programında Nebil Özgentürk, belgeselini sunacak. Barış İnce, ve Ahmet Ümit, Yaşar Kemal edebiyatı üzerine değerlendirmelerde bulunacak. Anma etkinliği Taylan Özgür Ölmez konseri ile sona erecek.- “Yaşar Kemal Okuma Günleri”: 1 Mart / Tarsus Belediyesi, vakfın desteğiyle şubat ayını Yas¸ar Kemal ayı ilan ederek 3 Şubat - 1 Mart tarihleri arasında ilk ve ortaöğretim öğrencilerine ve yetişkinlere yönelik “Yas¸ar Kemal Okuma Gu¨nleri” etkinligˆi du¨zenledi. 1 Mart’ta yapılacak “Kilikya’nın I·ncisi Tarsus’tan C¸ukurova’nın Homeros’una Selam - Yas¸ar Kemal’e Saygıyla” etkinliğinde; çevrimiçi so¨yles¸iler, belgesel film go¨sterimi, s¸iir ve tu¨rku¨lerle Yas¸ar Kemal dinletisi, okuma gu¨nlerinde yer alan o¨gˆrenci ve o¨gˆretmenlerin c¸alıs¸malarından o¨rnekler sergilenecek. cumhuriyet.com.tr

Tayvan’daki kuraklık küreselçipüretimini vurdu

Küresel çip talebindeki artışa yetişmekte zorlanan elektronik sektörüne bir darbe de Tayvan'da yaşanan kuraklıktan geldi. Çip fabrikaları, üretim için ihtiyaç duydukları suya erişmekte sorun yaşıyor.Habere Gitmek için Tıklayın

Tüketicilerin yüzde 73’üalışverişteönceliğiçevreye duyarlışirketlere verecek

Tüketicilerin yüzde 73’ü alışverişte önceliği çevreye duyarlı şirketlere verecek 30 yıldır iş dünyasının gündeminde olan “sürdürülebilirlik” kavramı artık ete kemiğe bürünüyor. Salgının da etkisiyle çevreye, topluma, çalışanına katkısı olmayan şirketlerin işi zor. Dünya açlık, yoksulluk, iklim değişikliği gibi büyük sorunlarla karşı karşıya. Yerkürede 690 milyon kişi aç. Pandemiyle birlikte bu sayıya 130 milyon kişinin daha ekleneceği söyleniyor. 2 milyar kişi ise 3 dolardan az gelire mahkûm biçimde yaşıyor...Gelir adaletsizliği o kadar büyük bir tehlike ki dünyada artık sistemsel bir dönüşüm tartışması sürüyor. Kapitalizmi ıslah etmeye dayalı bu tartışmalarda öne çıkan bir kavram var: Paydaş kapitalizmi.Yeni dönemde şirketler artık sadece “kâr odaklı” olarak değil, çevreye, topluma, çalışanına, dünyaya yaptığı katkılarla var olabilecek. 20 yıldır gündemde olan “sürdürülebilirlik” artık soyut bir kavram olmaktan çıktı. Hayatın tam ortasına oturdu. Dünyayı gelecek nesillere bırakabilmek tüketicinin de önceliği haline geliyor. Ve pandemi de bu süreci tetikledi.Koç Grubu, sürdürülebilirlik konusunda uzun süredir önemli adımlar atıyor. Dün Arçelik’in Eskişehir’deki “geri dönüşüm fabrikasına” yeni normale uygun biçimde bir sanal yolculuk yaptık...Arçelik Türkiye Genel Müdürü Can Dinçer, iş dünyasında var olabilmenin yeni kurallarına ilişkin ilginç bilgiler verdi:- Dünyada yapılan araştırmalara göre tüketicilerin yüzde 73’ü önümüzdeki dönem alışveriş önceliğini değiştireceklerini ve sürdürülebilir ürün üreten markaları talep edeceklerini söylüyor.- Çevreye, çalışanına, toplumun iyiliğine önem veren markaların yaratacağı pazar büyüklüğü 6 kat daha artacak.- Sadece tüketici değil, yatırımcıların yüzde 78’i de “sürdürülebilir teknolojiler” üreten şirketlere yatırım yapacağını söylüyor.- Çalışanların yüzde 75’i iklim değişikliğine karşı bir şey yapmak gayreti içinde. Bu çalışmaları yapan şirketlerde performans yüzde 16 daha fazla.Arçelik’in yeni dünyaya yeni bir sloganla adım attığını söyleyen Dinçer, yeni sloganlarının “İyiliği Aşkla Tasarlar” olduğunu aktarıyor.“Arçelik yeşil dönüşümü başarıyla gerçekleştirmiş şirketlerden biri. Bu dönüşümde odağımıza sorumlu üretim ve tüketimi aldık. Sorumlu üretim ve tüketimi destekleyecek ürün, teknoloji, servis ve projeler geliştirmeyi, bu konudaki farkındalığı artırmayı hedefliyoruz” diyor.Kapitalizmde şirketlerin tabii ki ana odağı kâr, hissedarlarına para kazandırmak. Ancak çevreye, toplumsal sorunlara duyarlı yeni bir kuşağın geldiği de gerçek. Tüketicinin bu doğrultudaki talepleri arttıkça, dünya da daha yaşanılır olacak!‘GERİ DÖNÜŞÜM TESİSİ KURAN İLK ŞİRKETİZ’Dinçer’in verdiği bilgilere göre dünyada her yıl 50 milyon ton atık elektrikli ve elektronik eşya oluşuyor. The Global E-Waste Monitor 2020 Raporu’na göre ise 2019’da Türkiye’de oluşan atık miktarı 847 bin ton. Dinçer, Türkiye’de hem üretici olup hem de sektörünün geri dönüşüm tesisini kuran ilk şirket olduklarını anlatıyor ve şu bilgileri veriyor:“Eskişehir’deki tesisimizde buzdolapları ve soğutucular, Bolu’daki tesisimizde ise büyük beyaz eşyalar ve küçük ev aletleri geri dönüştürülüyor. Markası ne olursa olsun, eski beyaz eşya ve televizyonları geri dönüştürüyoruz. 7 yılda 1.3 milyon ürün geri dönüştürüldü.” Jale Özgentürk

Olimpiyat ateşi askıya alınabilir!

Olimpiyat ateşi askıya alınabilir! Olimpiyat ateşinin Japonya turu, güzergahında büyük kalabalık toplanması halinde askıya alınabilecek Tokyo Olimpiyatları ve Paralimpik Oyunları Organizasyon Komitesi, ülke genelinde 47 eyaleti gezecek olimpiyat ateşi turunun, güzergah üzerinde büyük kalabalıkların toplanması halinde, geçici askıya alınabileceğini açıkladı.Organizasyon Komitesi, ülke genelinde 47 eyalette 859 ilçeyi dolaşacak olimpiyat ateşi turu kapsamında, yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgını ile mücadele önlemlerini yayımladı.Buna göre sporseverlerden, 121 gün boyunca sürecek olimpiyat ateşi turunu, yol güzergahında toplanmak yerine, çevrim içi izlemeleri talep edilecek.Güzergah üzerinde büyük kalabalıkların toplanması halinde, olimpiyat ateşi turu geçici askıya alınacak.Meşale taşıyıcılarından Kovid-19’a karşı, sağlık durumlarını izlemeleri ve tura katılmadan iki hafta önceden gerekli sağlık kontrol formlarını imzalamaları istenecek.Tur boyunca gün sonu yapılacak kutlama ve canlı etkinliklerin düzenleneceği yerleşkelere giriş için, katılımcıların önceden rezervasyon yapması şartı aranacak.Kuzeydoğudaki Fukuşima eyaletinden 25 Mart’ta başlayacak olimpiyat ateşi turu, 23 Temmuz’da açılış seremonisi öncesi ülke genelini turlayacak.Komite, Aralık 2020’de yaptığı açıklamada, tur boyunca olimpiyat ateşini yaklaşık 10 bin kişinin taşımasının beklendiğini bildirmişti.Yunanistan’daki Olympia kentinde yakılan ateş, 20 Mart 2020’de Japonya gelmişti.Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) Başkanı Thomas Bach ile önceki Japonya Başbakanı Abe Şinzo, 24 Mart 20202'de salgın nedeniyle turnuvanın ertelenmesine karar vermişti. AA

HDP’nin kapatılmaçağrılarıile parti kapatma yeniden gündeme geldi: Kapatılan parti güçlendi

HDP’nin kapatılma çağrıları ile parti kapatma yeniden gündeme geldi: Kapatılan parti güçlendi Cumhur İttifakı’nın, HDP’nin kapatılması yönünde çağrı yapması ile parti kapatmalar yeniden gündeme geldi. Türkiye’nin çok partili siyasi yaşama geçmesi ile birlikte çok sayıda parti farklı gerekçelerle kapatıldı. Sadece 1961’de kurulan Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından bugüne kadar 25 siyasi parti kapatıldı. Bu siyasi partilerin temsilcileri, farklı ad ile kurulan yeni bir partiyle siyasete devam ederken, katıldıkları ilk seçimde aldıkları oy oranlarıyla da dikkat çekiyor. İkinci Dünya Savaşı’nın sonlanmasının ardından Türkiye, Nuri Demirağ liderliğindeki Milli Kalkınma Partisi (MKP) ve CHP’den koparak kurulan Demokrat Parti ile birlikte çok partili siyasi yaşama adım attı. Daha önceki denemelere karşın başarılı olan bu süreçte, çok sayıda siyasi parti de kapatıldı. 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesine kadarki süreçte, parti kapatmaların çoğunluğunun gerekçesini “komünizm propagandası yapmak” ve “irticayı teşvik etmek” oluşturdu. Bu kapsamda: İslam Koruma Partisi, 1946’da; İslam Demokrasi Partisi, 1952’de; Türk Muhafazakâr Partisi, 1953’te ve Millet Partisi 1954’te “dini siyasete alet etmek” gibi gerekçelerle kapatıldı. Çiftçi Köylü Partisi, 1946’da; Türk Sosyal Demokrat Partisi, Türkiye Sosyalist İşçi Partisi ile Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi 1946’da; Türkiye Sosyalist Partisi, 1952’de ve Hikmet Kıvılcım liderliğinde 1954’te kurulan Vatan Partisi ise 1957’de “komünistlik” gibi suçlamalarla kapatılan partilerden bazılarını oluşturdu. Demokrat Parti (DP) ise bu süreçte kapatılan partiler arasında en bilineni oldu. DP, 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından 29 Eylül 1960’ta, askeri mahkeme kararıyla kapatıldı./Archive/2021/2/26/032917070-demirelsayfa9.jpgKOALİSYONA ORTAK OLDUKapatılan partilerin bazıları, farklı siyasi adlar ile siyasete devam etti. 1950 seçimlerinde yüzde 52.64 ile iktidara gelen, oy oranını 1954 seçimlerinde yüzde 57.61’e çıkaran ancak ekonomik sıkıntılar gibi nedenlerle halk desteğini yitirmeye başlayan DP, 1957 seçimlerinde 47.87’ye geriledi ve Meclis’te çok sayıda sandalye kaybetti. DP’nin kapatılmasının ardından başta Adalet Partisi olmak üzere bazı partiler, DP’nin mirasını taşıdığı iddiasıyla Türk siyasi sahnesinde yer aldı. Demokrat adını andırdığı için Demir Kırat sloganını kullanan AP, 1960’taki askeri müdahalenin ardından yapılan ilk genel seçimlere katılarak yüzde 34.8 oy oranı ile sandıktan ikinci parti olarak çıktı ve sandıktan birinci çıkmasına karşın çoğunluğu bulamayan CHP ile koalisyon kurdu. Daha sonra partinin genel başkanlığına, sonraki yıllarda (1993) cumhurbaşkanı Süleyman Demirel geçti. Demirel liderliğindeki AP, 1965 seçimlerinde aldığı yüzde 52.87 oy ile birinci parti oldu. 12 Eylül askeri darbesi ile kapatılan siyasi partilerin 1983’te yeniden açılması ile birlikte AP’nin mirasçısı olarak değerlendirilen Doğru Yol Partisi (DYP) kuruldu./Archive/2021/2/26/032917461-erbakansayfa9.jpgSANDIKTAN BİRİNCİ ÇIKTIPartilerinin kapatılmasına karşın farklı siyasi partiler kuran bir çizgi de Milli Görüş çizgisi. Necmettin Erbakan liderliğinde kurulan ve “laikliğe aykırı eylemleri” nedeniyle 1971’de kapatılan Milli Nizam Partisi’nin mirasçısı, 1972’de açılan Milli Selamet Partisi oldu. Kurulduktan bir yıl sonraki genel seçimlere katılan MSP, yüzde 11’lik oy oranı ile 48 milletvekili çıkardı ve 1974’teki koalisyonun ortağı oldu. 1977 genel seçimlerinde oy oranı yüzde 8.6’a düşen MSP, 1980’de “laikliğe aykırı eylemler” gerekçesi ile kapatıldı. Milli Görüş çizgisi, 1983’te kurulan Refah Partisi (RP) adıyla siyasete devam etti. Kurulduktan sonraki ilk seçimlere katılamayan RP, 1986’daki ara seçimlere katıldı ancak oy oranı yüzde 4.76’da kaldı. 1994’teki yerel seçimlerde İstanbul ve Ankara belediye başkanlıklarını kazanan, 1995 genel seçimlerinde ise yüzde 21.38 oy ile sandıktan birinci çıkan RP, 1998’de “laikliğe aykırı eylemleri” nedeniyle kapatıldı./Archive/2021/2/26/032915992-akpsayfa9.jpgGÖMLEK GİTTİ, İKTİDAR GELDİMilli Görüş çizgisi, RP’nin ardından Fazilet Partisi adıyla siyasete devam etti ancak Fazilet Partisi, 2001’de, RP’nin devamı olduğu ve “laikliğe aykırı eylemlerin odağı haline geldiği” gerekçesiyle kapatıldı. Fazilet Partisi’nin kapatılmasının ardından iki yeni parti siyasi yaşama katıldı: “Milli Görüş gömleğini” çıkaran ve Fazilet Partisi’ndeki yenilikçi kanadı oluşturan Recep Tayyip Erdoğan, Abdullah Gül ve Bülent Arınç gibi isimlerin liderliğindeki AKP ile Milli Görüş çizgisini devam ettiren gelenekçilerin kurduğu Saadet Partisi. 2001’de kurulan AKP, bir yıl sonra gerçekleştirilen seçimlerde aldığı yüzde 34.28 oy oranı ile sandıktan ilk parti olarak çıktı ve 19 yıllık iktidarını başlatmış oldu. Saadet Partisi ise yüzde 2.49 oy oranı ile Meclis dışında kaldı. AKP için de 2008’de “laikliğe aykırı fiillerin odağı haline geldiği” gerekçesiyle kapatma davası açılsa da söz konusu dava, 6 AYM üyesinin aleyhte oy kullanması nedeniyle reddedildi.AYM,  25 PARTİ KAPATTIParti kapatma davaları, 1961’de Anayasa Mahkemesi’nin kurulmasıyla birlikte AYM tarafından görülmeye başlandı. Günümüze kadar 25 siyasi parti AYM tarafından kapatıldı. Daha önce kapatma gerekçelerinden olan “komünizm propagandası yapma”nın yerini ise “bölücülük” aldı. Bu kapsamda, kapatılan 25 siyasi partinin kapatılma gerekçelerini, “bölücülük”, “laikliğe aykırı eylemler” ve “yasal zorunlulukları yerine getirmemek” oluşturdu. Kapatılan partilerin 6’sı, 12 Eylül darbesi ile tüm siyasi partilerin faaliyetlerinin yasaklanması öncesinde, 19’u ise 1983’te siyasi partilerin faaliyetlerinin serbest bırakılmasının ardından günümüze kadar geçen süreçte kapatıldı. AYM tarafından kapatılan 25 siyasi parti ve kapatılış yılları şöyle: “İşçi-Çiftçi Partisi (1968), Türkiye İleri Ülkü Partisi (1971), Türkiye İşçi Partisi (1971), Milli Nizam Partisi (1972), Büyük Anadolu Partisi (19 Aralık 1972), Türkiye Emekçi Partisi (1980), Huzur Partisi (1983), Türkiye Birleşik Komünist Partisi (1991), Halk Partisi (1991), Sosyalist Parti (1992), Halkın Emek Partisi (1993), Özgürlük ve Demokrasi Partisi (1993), Sosyalist Türkiye Partisi (1993), Yeşiller Partisi (1994), Demokrasi Partisi (1994), Demokrat Parti (1994), Sosyalist Birlik Partisi (1995), Demokrasi ve Değişim Partisi (1996), Emek Partisi (1997), Diriliş Partisi (1997), Refah Partisi (1998), Demokratik Kitle Partisi (1999), Fazilet Partisi (2001), Halkın Demokrasi Partisi (2003), Demokratik Toplum Partisi (2009).”/Archive/2021/2/26/033020148-zanasayfa9.jpg9 KÜRT PARTİSİNDEN 5’İ BÖLÜCÜLÜKTENDemokrat Parti ve Milli Görüş çizgilerinin ardından etnik kökene dayalı toplamda 9 Kürt partisi kuruldu. Söz konusu partilerden 5’i “bölücülük” gerekçesiyle kapatıldı. İlk partileri, Sosyaldemokrat Halkçı Parti’den 1989’da Paris’te düzenlenen “Kürt Ulusal Kimliği ve İnsan Hakları” konulu konferansa katıldığı gerekçesiyle ihraç edilenler ve buna tepki göstererek istifa edenler tarafından 1990’da kurulan Halkın Emek Partisi (HEP) oldu. 1991’deki seçimlere barajın aşılamayacağı gerekçesiyle SHP listesinden giren HEP’liler, Meclis’te 21 milletvekili ile temsil edildi. 1992’de, Meclis’in açılışında yaşanan “Kürtçe yemin krizi” nedeniyle kapatılma davası açılan HEP, 1993’te, “devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozma amacını taşımak” gerekçesiyle kapatıldı. HEP’in kapatılması sürecinde Özgürlük ve Demokrasi Partisi (ÖZDEP) kurulsa da aynı yıl ÖZDEP de kapatıldı. Bu nedenle bazı HEP milletvekilleri, Demokrasi Partisi’ne (DEP) geçti. DEP de 1994’te AYM kararıyla kapatıldı. Aynı yıl, Halkın Demokrasi Partisi (HADEP) kuruldu. 1995’teki genel seçimlere katılan ancak yüzde 10 barajını aşamayan HADEP, parti kongresinde terör örgütü PKK bayrakları ile PKK elebaşı Abdullah Öcalan posterlerinin açılması ve Türk bayrağının indirilmesi olayları ile gündeme geldi. HADEP de 2003’te, “yasadışı faaliyetlerin merkezi” olduğu gerekçesi ile kapatıldı. Aynı siyasi gelenek içinde yer alan ve 1997’de kurulan Demokratik Halk Partisi (DEHAP) hakkında 2002’de kapatılma davası açılsa da DEHAP 2005’te kendini feshetti. 5 KEZ KAPATILDIHADEP ve ardından DEHAP’ın mirasçısı olarak ise Demokratik Toplum Partisi (DTP), 2005’te kuruldu. Seçim barajı nedeniyle 2007 seçimlerine “Bin Umut Adayları” adıyla bağımsız olarak seçime giren DTP, arasında Selahattin Demirtaş, Gültan Kışanak ve Leyla Zana gibi isimlerin de bulunduğu 21 milletvekili ile Meclis’te temsil edildi. “PKK’nin terör örgütü olmadığı” yönündeki açıklamaları ile tepki çeken DTP, 2009’da, “devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğü aleyhine eylemlerin odağı haline gelmesi, terör örgütü tarafından kurulması ve Öcalan’dan talimat alması” gerekçeleri ile kapatıldı. Böylece DTP; HEP, DEP, ÖZDEP ve HADEP’in ardından bu siyasi çizgiden kapatılan 5. ve son siyasi parti oldu. DTP’liler ise 2008’de kurulan Barış ve Demokrasi Partisi’nde (BDP) siyasete devam etti. BDP, kapatılan 5 parti ve kendini fesheden bir partinin ardından bu siyasi çizgide kurulan 7. parti oldu. Ancak BDP, 2014’te adını Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) olarak değiştirdi ve milletvekilleri 2012’de kurulan Halkların Demokratik Partisi’ne (HDP) katıldı. HEP ile başlayan Kürt partileri, bugün 2 siyasi parti ile temsil ediliyor. OYLARI ‘ÇÖZÜM’ İLE ARTTI“Türkiyelileşme” politikası yürüttüğü iddiasıyla çıkan HDP, AKP ile yürütülen Çözüm Süreci’nde oy oranını artırdı. Terör örgütü PKK yöneticilerinden Cemil Bayık’ın da oy verilmesi çağrısında bulunduğu HDP, barajı geçen ilk Kürt partisi oldu ve Haziran 2015 seçimlerinde yüzde 13,12 oy alarak 80 milletvekili çıkardı. Ancak HDP, Kasım 2015 erken seçiminde oylarını koruyamadı ve yüzde 10.76'ya geriledi. HDP’nin oy kaybında, HDP’li milletvekillerinin PKK’li teröristlerin cenazelerine katılması ve “Çözüm Süreci”nde silah ve mühimmat depolayan PKK’ye karşı Güneydoğu’da yürütülen “Hendek Operasyonları” etkili oldu. Yaklaşık 6 ay süren operasyonlar sırasında, PKK tarafından belediye kontrolündeki yolların altına bomba döşenmesi ve binalar arasında tüneller oluşturulması kamuoyunun tepkisini çekerken, operasyonlar sırasında 800’ü aşkın asker, polis veya korucu şehit oldu.  Sefa Uyar




Gallery

İnternet Nasıl Çalışır

Newsletter